Zdobione piece, wzorzyste posadzki i sztukaterie — w praskich mieszkaniach wciąż można znaleźć detale, które przetrwały przebudowy oraz powojenne adaptacje. Od 17 września 2026 r. ich historie przybliży wystawa „Praskie wnętrza” w Muzeum Warszawskiej Pragi przy Targowej 50/52. Wśród eksponatów znajdzie się wanna z lat 60., przeniesiona wprost z kuchni mieszkania przy Wileńskiej 13.
Fasady kamienic i ich klatki schodowe znamy ze spacerów po dzielnicy. Znacznie rzadziej mamy okazję zajrzeć do mieszkań. Nowa wystawa pozwoli zobaczyć to, co zwykle pozostaje niedostępne: zachowane wyposażenie lokali oraz ślady zmian wprowadzanych przez kolejne pokolenia lokatorów.
Zabytkowe detale praskich mieszkań
Na ekspozycji znajdą się m.in. drewniane tafle posadzkowe, płytki ceramiczne, okucia, stolarka drzwiowa i okienna, sztukaterie oraz piece kaflowe. Ich wzornictwo pokazuje, jak zmieniały się gusta mieszkańców — od inspiracji klasycyzmem, neorenesansem i neobarokiem, przez secesję i art déco, po wczesny modernizm. Detale czerpiące niegdyś z estetyki pałacowej trafiały do miejskich mieszkań, stając się częścią codzienności.
Wystawa jest efektem wieloletnich badań Katarzyny Chudyńskiej-Szuchnik, prowadzonych zarówno w lokalach mieszkalnych, jak i wśród pamiątek po praskich zakładach rzemieślniczych. Obok oryginalnych przedmiotów i archiwaliów pojawią się wielkoformatowe fotografie wnętrz. Pozwolą przyjrzeć się mieszkaniom, w których zachowały się ślady kolejnych etapów użytkowania.
Posadzki z Kamionka i desenie z Ząbkowskiej
– Do prac nad wystawą zainspirował mnie imponujący zbiór tafli z Wytwórni Posadzek Drzewnych Bednarczyków, z którym pierwszy raz zetknęłam się pięć lat temu. Równie odkrywcze było badanie deseni malarskich produkowanych tuż po wojnie na potrzeby odnawiania zajmowanych mieszkań – mówi kuratorka Katarzyna Chudyńska-Szuchnik.
W przygotowanie ekspozycji zaangażowali się kontynuatorzy i spadkobiercy dawnych przedsiębiorstw. Udostępnili zbiory oraz archiwalia Wytwórni Szablonów Papierowych Deseń przy Ząbkowskiej i Wytwórni Posadzek Drzewnych Bednarczyków z Kamionka. Dzięki tym materiałom wystawa opowie również o ludziach i zakładach, które przez dziesięciolecia wyposażały warszawskie mieszkania.
Historia firmy Bednarczyków znalazła także miejsce w towarzyszącym wystawie albumie. Jego autorem jest Jacek Turant, ostatni właściciel zakładu działającego do 2007 roku. Publikacja przedstawia wzory drewnianych posadzek, technologie ich produkcji oraz niepublikowane wcześniej archiwalia. Będzie dostępna w muzealnej księgarni.
Jak zachować oryginalne wyposażenie kamienic?
Ekspozycja ma też skłonić do rozmowy o tym, co dzieje się z dawnym wyposażeniem podczas remontów. Zachowane drzwi, posadzki czy piece bywają traktowane jako przestarzałe, choć wykonano je z solidnych materiałów i przy użyciu rzemieślniczych metod. Część z nich można odnowić i nadal użytkować w miejscu, dla którego powstały.
Temat ten powróci podczas wydarzeń towarzyszących wystawie. Muzeum zapowiada spotkanie z Jackiem Turantem połączone z pokazem renowacji tafli posadzkowych, oprowadzania kuratorskie oraz gościnne z udziałem Piotra Stryczyńskiego i Jerzego Majewskiego.
W programie znajdą się również spacery, wizyty w historycznych mieszkaniach i kamienicach, warsztaty rzemieślnicze oraz rozmowy z mieszkańcami o zachowaniu oryginalnych wnętrz.
Wystawa stała Muzeum Warszawskiej Pragi ponownie dostępna
17 września muzeum ponownie udostępni także wystawę stałą. Podczas letnich prac wymieniono reprodukcje eksponatów. Jesienią zaplanowano kolejne zmiany: oczyszczenie i uzupełnienie wielkoformatowej makiety Pragi, poprawę oznaczeń w budynkach oraz uruchomienie audioprzewodnika.
„Praskie wnętrza” — termin, adres i bilety
Wystawę „Praskie wnętrza” będzie można oglądać od 17 września 2026 r. w Muzeum Warszawskiej Pragi, oddziale Muzeum Warszawy, przy ul. Targowej 50/52.
Godziny otwarcia:
- wtorek, środa i piątek: 9.00–17.00;
- czwartek: 11.00–20.00;
- sobota i niedziela: 10.00–18.00.
Bilety kosztują 10 lub 15 zł. W czwartki wstęp kosztuje 1 zł.
